เทศกาลตรุษจีนเป็นช่วงเวลาแห่งความสุข ความเป็นสิริมงคล และการส่งต่อความปรารถนาดีผ่าน “อั่งเปา” ซองแดงที่หลายคนคุ้นเคย ตั้งแต่เด็ก ไปจนถึงผู้ใหญ่ ตั้งแต่ ในครอบครัวไปจนถึงในที่ทำงาน แต่ในความเป็นมงคลนี้ มีคำถามที่มักโผล่ขึ้นมาทุกปี คือ
บทความนี้ สำนักงานบัญชี ท๊อปไฟว์ แอคเคาน์ติ้ง แอนด์ คอนซัลแตนท์ จำกัด จะพาไล่เรียง ตั้งแต่หลักคิดตามประเพณีดั้งเดิม ผสมกับกฎหมายภาษี ในปัจจุบัน เพื่อให้เข้าใจ แบบไม่ต้องเปิดประมวลรัษฎากรทีละมาตรา และช่วยให้คุณวางแผนได้ถูกต้อง ไม่เผลอผิดกฎหมายโดยไม่รู้ตัว
ในทางวัฒนธรรม อั่งเปาคือ “ของขวัญ” เป็นการให้ด้วยเจตนาดี ให้เพื่ออวยพร ไม่ได้หวังผลตอบแทน แต่ในทางกฎหมายภาษี “เจตนา” ไม่ใช่เกณฑ์หลักเสมอไป สิ่งที่กรมสรรพากรดู คือ ใครให้ ใครรับ ให้ในฐานะอะไร ให้เพราะเหตุใด และเงินนั้นมีความเชื่อมโยงกับรายได้หรือไม่
“ดังนั้น อั่งเปาซองเดียวกัน อาจมีผลทางภาษีไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับบริบท?
เริ่มจากกรณีที่พบบ่อยที่สุด พ่อแม่ให้ลูก ปู่ย่าตายายให้หลาน ญาติผู้ใหญ่ให้เด็ก ๆ ในบ้าน ลักษณะนี้ กฎหมายมองว่าเป็น “การให้โดยเสน่หา” ซึ่งเงินหรือทรัพย์สินที่ได้รับจากการให้โดยเสน่หา ไม่ถือเป็นเงินได้พึงประเมิน ผู้รับไม่ต้องนำไปคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
ในมุมผู้ให้ เงินอั่งเปาที่ให้คนในครอบครัว ไม่ถือเป็นรายจ่ายทางภาษี ไม่สามารถนำไปหักลดหย่อนหรือบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายได้
เช่น ให้เพื่อน ให้คนรู้จัก ให้เด็กแถวบ้าน หากเป็นการให้ด้วยน้ำใจ ไม่ได้มีเงื่อนไข ไม่ได้แลกกับการทำงานหรือบริการ กรณีนี้ยังถือเป็นการให้โดยเสน่หา ผู้รับไม่ต้องเสียภาษี
ประเด็นสำคัญ คือ ต้องไม่มีความเกี่ยวข้องกับหน้าที่การงาน และไม่มีลักษณะเป็นค่าตอบแทนแฝง
หากอั่งเปามาจากนายจ้าง และให้กับลูกจ้าง ไม่ว่าจะเรียกว่าอั่งเปา โบนัส หรือเงินพิเศษ กฎหมายมองว่าเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) เช่นเดียวกับเงินเดือน
ผู้รับต้องนำเงินนี้ไปรวมคำนวณภาษี และนายจ้างมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย
หากอั่งเปาจ่ายจากบริษัท ใช้เงินบริษัท ถือเป็นรายจ่ายเกี่ยวกับพนักงาน และเป็นเงินได้ของพนักงานโดยสมบูรณ์ บริษัทสามารถบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายได้ แต่ต้องสมเหตุสมผล และต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ถูกต้อง
กรณีนี้ต้องพิจารณาบริบทอย่างละเอียด หากให้ในฐานะนายจ้าง แม้ใช้เงินส่วนตัว ก็ยังถือเป็นเงินได้จากการจ้างงาน แต่หากให้ด้วยเหตุส่วนตัวจริง ไม่เกี่ยวกับการทำงาน อาจเข้าข่ายการให้โดยเสน่หา ซึ่งเป็นพื้นที่สีเทาและต้องระวังเป็นพิเศษ
หากอั่งเปาได้รับจากลูกค้า เนื่องจากการให้บริการ ถือเป็นเงินได้พึงประเมิน ต้องนำไปยื่นภาษี และในบางกรณี ผู้จ่ายต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย
เช่น บริษัทแจกอั่งเปาให้ลูกค้า หรือคู่ค้า หากเป็นการให้ทั่วไป ไม่มีเงื่อนไข มูลค่าไม่สูง มักไม่ถูกเรียกเก็บภาษี แต่หากเป็นเงินจำนวนมาก อาจเข้าข่ายเงินได้พึงประเมิน
ในบางกรณี ผู้ให้มีหน้าที่ทางภาษี เช่น นายจ้างต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย หากไม่ดำเนินการ อาจถูกเรียกเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
อั่งเปาในครอบครัว
อั่งเปาที่ให้โดยเสน่หา ไม่เกี่ยวกับการทำงาน
อั่งเปาจากนายจ้าง
อั่งเปาจากบริษัท
อั่งเปาที่เกี่ยวข้องกับการทำงานหรือการให้บริการ
เงินอั่งเปาอาจเป็นซองเล็ก ๆ แต่ผลทางภาษีไม่เล็ก เข้าใจให้ชัดก่อน จะได้ให้และรับอย่างสบายใจ เฮงทั้งตรุษจีน และไม่สะดุดตอนยื่นภาษี
หากต้องการคำปรึกษาการจัดเอกสารภาษี
สามารถติดต่อทีมผู้เชี่ยวชาญด้านบัญชี-ภาษี
ได้ที่ :
091-7754272
โทรศัพท์ : 081-577-9588 หรือ 091-775-4272 E-mail : topfive2006@yahoo.com
สำนักงานบัญชีชลบุรี บริการรับทำบัญชี วางระบบบัญชี ตรวจสอบบัญชี จดทะเบียนนิติบุคคล จดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัด จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงผู้ถือ จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้น จดเพิ่มทุน จดลดทุน บริการด้านบัญชีและภาษีอากร บริการรับปิดงบการเงิน ทำบัญชี ปรึกษาการเงินบัญชี ปิดงบการเงิน จดทะเบียนบริษัท บริการปรึกษาด้านบัญชีภาษีอากร จดบริษัทชลบุรี จดจัดตั้งบริษัทชลบุรี จดทะเบียนบริษัทชลบุรี
